Đàn gà ở Trạm thực nghiệm ở Yên Lương tháng 6 năm 2010

THÁNG 6 NĂM 2010

Vũ Thị Anh

Điều phối viên Trạm Thực nghiệm

Ngày 28-6-2010

Tóm tắt

Tính hết tháng 6, đàn gà ta phát triển tổt chuyển giai đoạn từ gà úm sang gà giò và đã bán giống được một phần. Đàn gà đặc sản đã hồi phục và bán gần hết. Trạm đã thực nghiệm tốt các dạng thức ăn và các công thức ăn khác nhau và có những thành công ban đầu. Trạm đã được cung cấp thêm các trang bị phục vụ hoạt động. Các hoạt động phục vụ cộng đồng phổ biết kiến thức chăn nuôi và dịch vụ giống đã bước đầu thực hiện.Họa động của trạm đã có dấu hiệu của hiệu ứng lan tỏa. Hoạt động là Trạm tổ chức tập huấn cho người dân trong khu về kỹ thuật chăn nuôi gà cũng góp phần cải thiện hiệu ứng này.

Trạm đề nghị dự trữ thóc làm thức ăn cho gà cho đến hết vụ sau.

1. Bối cảnh

Tháng 6 đã là giữa hè, thời tiết nóng nực. Có những ngày nóng tới 39 độ C. Tháng 6 cũng là ngày có Tết 5/5 một ngày lễ mà gia đình nào trong thôn cũng làm một cái lễ nhỏ. Tháng 6 cũng là tháng cắt điện nhiều nhất từ đầu năm đến giờ, nhiều ngày chỉ có đêm mới có điện mà chỉ từ 12 giờ. Cả tháng 6, mạng internet của cơ quan đã đầu tư hơn một triệu vào đường dây kéo về thôn bị hỏng, không giúp gì được việc duy trì liên lạc.

Bà con trong đã gặt lúa, hầu hết mọi nhà đã phơi xong. Bà con Khu 7 được mùa dù đây là một thôn được là cạn nước nhất xã. Tuy được mùa, nhưng vụ này giá lúa không hạ do có dấu hiện mất mùa ở các vùng lân cận. Người ở xã Hoàng Xá (huyện Thanh Thủy) đến gom lúa để buôn và người dân xã Tân Lập (xã lân cận) phải mua lúa ăn.

Một sự kiện chính trị trong tháng là Đại hội Đảng bộ của 2 xã Tân Lập và Yên Lương. Ở Yên Lương, các vị trí lãnh đạo xã chưa thấy có gì thay đổi, phải cần một thời gian nữa mới rõ.

2. Đàn gà của trạm

Tính đến cuối tháng, cả trạm có 1590 con gà ta và gà đặc sản trong hai đàn. Đàn gà hai tháng tuổi bên chuồng lợn cũ (khu B) có 800 con, đàn gà một tháng tuổi bên chuồng thỏ cũ (Khu A) có 490 con, và đàn gà đặc sản có khoảng 30 con cả lớn lẫn bé gồm gà cẩm và gà chọi. Đây là những con sống sót sau đại dịch trong tháng ba và bốn vừa rồi.

2.1. Đàn gà đặc sản

Sau trận dịch vừa rồi, đàn gà này khỏe, không bị bệnh tật gì, nhưng chậm lớn. Dù đã được 6 tháng tuổi, trọng lượng trung bình chỉ đạt 1,4kg/con. Điều này là do những con gà này trải qua trận ốm nặng nên sinh trưởng kém, nhiều con mang dị tật ở chân đi tập tễnh. Trong đàn có 2 gà trống cẩm đã trưởng thành, có thể để làm giống. Từ khi mới nuôi, đàn gà đặc sản được nuôi ở khu chuồng gà tre nứa cũ (gọi là khu C). Sau này, do chúng tranh ăn với đàn ở khu A, nên trạm đã chuyển đàn này sang nuôi chung đàn gà ở khu B.

Đến cuối tháng, hầu hết đàn gà này đã bán hết, trạm chỉ để lại gà cẩm và những con vẫn còn nhẹ cân.

2.2. Hai đàn gà chủ lực

Đến cuối tháng 6, hai đàn gà chủ lực chuyển từ giai đoạn gà úm sang gà giò. Ở khu A và B đang có hiện tượng cắn mổ nhau và bị bệnh cầu trùng và trạm đã giải quyết hữu hiệu. Trong tháng cả hai đàn gà đã được tẩy giun.

Cắn mổ nhau Tình trạng gà cắn mổ nhau là thiệt hại đáng kể nhiều nhất trong các vấn đề về sức khỏe của gà. Có thể nguyên nhân một phần là thời tiết nóng nực và ánh sáng quá chói, đàn gà ít ra ngoài, thường xuyên phải tập trung đông trong chuồng để tránh nóng, nên chật chội. Lý do thứ hai là có thể chế độ dinh dưỡng của gà chưa đủ protein và các loại vitamin, nhất là vào thời kỳ gà mọc lông ống. Cũng còn một nguyên nhân là đàn gà chưa được cắt mỏ (thường điều này là bắt buộc với gà nuôi lấy trứng).

Trạm khắc phục điều kiện ngoại cảnh nắng nóng bằng cách tăng cường dọn vệ sinh chuồng trại.

Để cải thiện dinh dưỡng, đàn gà được ăn thêm B-complex và khoáng trộn vào thức ăn. Gà còn được ăn bổ xung 3 bữa rau và 1 bữa giun mỗi ngày. Trạm còn ủ thóc mầm và mua tôm cá nhỏ nấu chín cho ăn. Về cách cho ăn, trạm tăng số lượng bữa ăn lên, không để gà nhịn đói lâu. Bữa trưa chia thành 2 bữa nhỏ cho ăn để tránh giờ nắng gay gắt. Gà luôn được cung cấp đủ nước uống.

Những con gà có màu da đỏ đều được bôi xanh methylen trước để phòng tránh bị gà khác mổ. Những con bị cắn mổ còn sống với các vết thương trên người đều được nhốt riêng để hồi phục.

Khoảng 3 tuần trở lại đây không còn tình trạng gà bị chết do cắn mổ nhau nữa.

Gà chết do đè lên nhau Khi đè lên nhau, gà có thể bị chết nhanh và nhiều. Nguyên nhân gà đè nhau là do thời tiết mưa giông, gió to kèm sấm sét và do đàn gà đông và thời gian khi tiêm vac xin khá lâu, và có nhiều con hoảng sợ đè lên nhau. Để khắc phục, mỗi khi sắp có giông gió, cán bộ và công nhân trạm kiểm tra chuồng trại, đóng cửa, che bạt, và bật điện. Khi tiêm vac xin, đàn gà được quây thành nhiều đàn nhỏ. Việc tiêm thực hiện vào buổi tối, và không bật điện mà dùng đèn pin để hạn chế ánh sáng, khi đó gà ít hoảng sợ và không chạy không đè nhau.

Những bệnh gia cầm khác

Cầu trùng Biểu hiện gà bị bệnh là đi ỉa phân đỏ dạng sáp có lẫn máu và và bệnh ỉa chảy phân trắng, xanh. Với cả hai dạng bệnh, nguyên nhân là do thời tiết thay đổi, chuồng bẩn và ẩm; và còn do máng ăn, uống không sạch sẽ. Điều này có nguồn gốc là gà nuôi kiểu thả vườn nên không thể kiểm soát được nguồn thức ăn, nước uống.

Khi gà bị các bệnh này đều được cho uống thuốc: vinacoc (cầu trùng) / anti-diahorea hoặc ampicoli-fort (ỉa chảy). Các thuốc này vẫn có tác dụng tốt với cả 2 đàn. Nhưng đối với bệnh cầu trùng, mỗi loại kháng sinh chỉ chữa được một hay một số loại cầu trùng nhất định, và nên thay đổi kháng sinh để tránh bị kháng thuốc.

Bệnh còi cọc, bệnh bại liệt[1], bệnh rụng lông diễn ra ở một số gà nhưng chưa có biện pháp chữa trị lành bệnh. Để phòng bệnh, trạm đã thường xuyên bổ sung B-complex, muối khoáng, và chất điện giải vào thức ăn và nước uống. Điện giải do trạm tự đi Hoàng Xá mua để gà giải nhiệt vào những ngày nắng nóng.

3. Thức ăn cho gà

Chế độ ăn cho gà là một chương trình thực nghiệm quan trọng của trạm để xác định phương án cho ăn với giá thành thấp mà hiệu quả tăng trọng cao nhất. Hướng thử nghiệm chủ yếu là bổ xung thức ăn công nghiệp với thức ăn có nguồn tại chỗ.

Thóc và gạo

Hướng thực nghiệm của trạm là thay chế độ ăn hoàn toàn bằng bột hỗn hợp bằng hỗn hợp đậm đặc với cơm gạo xay và ngô, và rau.

Vào mùa, trạm có thể mua thóc dễ dàng với giá thấp so với thời điểm khác trong năm và thấp hơn cả giá ngô. Thóc được xát thành gạo nấu thành cơm và nở hơn so với khi cho gà ăn bằng gạo hay ngô xay. Theo quan sát của trạm, khi gà chỉ ăn mình gạo, chân gà không vàng như khi cho ăn có ngô. Hiện tại, trạm mua gom lúa trong dân với mức khoảng <2tạ/lần nên mất nhiều công chuyên chở, xát gạo, nấu thành cơm, mất tiền mua củi.

So với ghi chép trong những ngày cuối tháng 5, mức ăn của cả 2 đàn gà (1200 con) là 25kg gạo/ngày, đến tháng 6 mức ăn của hai đàn đã tăng lên 33kg gạo/ngày. Khi quy ra thóc, mức ăn mỗi ngày của đàn gà là gần 50kg lúa tính theo tỷ lệ 100kg lúa xay được 80kg gạo. Nói khác đi, mỗi tháng đàn gà ăn hết 1,5 tấn lúa, tính cho một vụ với đàn gà 1200 con, mức thức ăn của đàn là 4,5 tấn lúa. Với giá lúa là 4700đ/kg, chi phí tiền thóc lúa cho 1 lứa gà là 21.150.000đ. Vào mùa gặt, giá lúa tại thời điểm bán rộ là 46.000đ/yến.

Do có lúa mới, thỉnh thoảng trạm đã ủ thóc mầm cho gà ăn. Được biết thóc mầm giúp bổ sung Vitamin E cho gà.

Hiện tại, số tiền tạm ứng đầu tháng được dùng mua máy nổ và 2 tấn lúa, dù chưa đủ để đong để tích trữ lúa. Trong 1 tháng này, đàn gà đã ăn hết 1,5 tấn lúa ; số lúa này đong gom từ chợ và các gia đình trong thôn. Việc mua gom tốn nhiều thời gian và chi phí xăng xe để đong lúa và xay xát. Dự đoán giá lúa bán rộ là 45.000đ/yến, nhưng thực tế giá lúa trên thị trường là 46.000đ/yến. Trong tháng 6 giá lúa biến động do người dân mới gặt xong, từ 45-48.000đ/yến.

Hiện nay hai đoàn thể trong khu là hội người cao tuổi và hội cựu chiến binh có khoảng 5 tấn lúa và họ muốn bán ngay. Trạm có thể mua trữ lúa vào thời điểm này là thuận lợi. Hơn nữa do Khu 7 thường mất mùa vào vụ mùa, và năm nay dự báo bão giông tập trung vào giữa hè và cuối hè nên khó có khả năng gom lúa trong vụ tới. Đề xuất của trạm Yên Lương là tiếp tục tạm ứng để đong lúa, trạm đề nghị cấp kinh phí đong ít nhất đủ lúa cho vụ gà sau ở mức 4,5 tấn thóc và đủ cung cấp cho đàn gà hiện tại đến khi xuất chuồng ở mức 2,5 tấn thóc. Hai trạm Tân Lập và Thu Cúc khi có nhu cầu, nên đong lúa ở Yên Lương do ở đây có nhiều lúa nhất và giá lúa là thấp nhất trong cả 3 nơi.

Ngô

Ngô là thức ăn nhất thiết phải bổ sung cho gà để đảm bảo chất lượng thịt ngon. Việc bổ sung ngô gặp khó khăn vì giá ngô cao hơn giá lúa, giá ngô 6000đ/kg trong khi giá lúa 4500đ/kg vì do thu hoạch lúa trước ngô. Khi có ngô bổ xung, có thể giảm một phần số lượng cơm gạo xay. Vào mùa ngô thu hoạch, dự kiến giá ngô bằng giá lúa hoặc thấp hơn.

Ủ men

Trạm đã mua men ủ thức ăn. Để ủ thức ăn lên men cần có ngô, gạo nghiền thành dạng bột mịn, và có thùng chứa hoặc tải dứa. Hiện tại, trạm chưa có thùng ủ nên chưa thử nghiệm loại thức ăn lên men. Theo tài liệu, việc ủ thức ăn có tác dụng tăng cường vi khuẩn có lợi cho đường tiêu hóa, kích thích gà ăn uống, bổ sung một số Vitamin và giảm được chi phí về chất đốt do không cần nấu.

Rau

Hàng ngày trạm vẫn cung cấp thức ăn xơ và vi ta min cho gà bằng rau muống tươi. Mỗi ngày, gà được ăn từ 2-3 bữa rau muống với mức khoảng 15kg rau/bữa. Ruộng rau muống hiện mọc rất tốt, và rau được thu hái liên tục để không bị già. Hiện tại số khóm chè đại còn ít, và chưa có thu hoạch, trạm chủ yếu cho gà ăn rau muống và cỏ.

Ý định mua lá đậu, lá lạc phơi khô tăng cường protein thực vật cho đàn gà nhưng không mua thành công do nông dân không thu hoạch tập trung các loại cây này mà họ thu rải rác. Lá đậu lại rụng ngay khi còn trên cây nên không mua được lá đậu, lá lạc như dự định.

Đạm động vật

Đàn giun quế vẫn sinh trưởng tốt, nhưng hiện nay trạm chưa có diện tích thích hợp để san thêm luống nhân rộng. Hiện tại, trạm thu hoạch mỗi ngày lấy 1 xô phân giun và giun trộn với thức ăn cho gà ăn.

Trạm dự định mua tôm cá nhỏ để bổ sung protein động vật cho đàn gà nhưng giá tôm cá nhỏ tại Yên Lương khá đắt ở mức 10.000đ/kg. Tại Hòa Bình, giá tôm cá nhỏ rẻ hơn ở mức 4000đ/kg. Khi phơi khô, khoảng 10kg tôm cá tươi thì thu được 2kg. Gần đây, do mất điện thường xuyên, các thuyền đánh cá nhỏ dùng đèn thắp buổi tối ít hoạt động và thời gian này, không phải ngày nào cũng có thể mua tôm cá nhỏ. Việc vận chuyển cả tạ cá từ Hòa Bình (cách 40km) về và phơi khô cũng là một chi phí đáng kể nên trạm chỉ thỉnh thoảng mua cá tươi về nấu chín cho gà ăn.

4. Nâng cao nâng lực cho trạm

Trong tháng trạm đã mua máy nổ và củ phát điện loại 3kW để khắc phục tình trạng mất điện liên tục. Mức tiêu thụ nhiên liệu của máy nổ là 1lít dầu cho 2 giờ. Để khởi động loại máy này phải giật nổ, thường xuyên bổ xung nước làm mát máy. Hiện tại máy khá ồn, và tốn nhiên liệu. Theo ý kiến thợ điện, phải thay pu-li nhỏ bằng loại to hơn thì có tốc độ quay lớn hơn và giảm được mức tiêu hao nhiên liệu và giảm tiếng ồn.

Dòng điện máy phát không ổn định, khi máy hoạt động phải thường xuyên có người trực ở trạm và cần có ổn áp. Giá dầu chạy máy hiện nay khoảng 14,6-14,8 nghìn đồng/l, giá nhớt 25.000đ/l. Để tiết kiệm, trạm chỉ chạy máy nổ vào giữa trưa và buổi tối, chủ yếu dùng để giữ nhiệt cho tủ lạnh.

Hệ thống internet ở Trạm đã phải thay « cục » chia modem và điện thoại do bị hỏng với chi phí 60.000đ. Modem cũng phải thay mới mất 300.000đ. Chi phí kéo dài đường dây từ nhà trên xuống văn phòng ở nhà mới hết 100.000đ. Tuy nhiên, sau khi sửa, ngày hôm sau internet vẫn không thể sử dụng được. Bất cập của hệ thống intermet ở Yên Lương là thường xuyên mất tín hiệu mạng. Mỗi lần như vậy phải gọi người đến sửa và phải chờ lâu, có khi tới cả tháng.

Trong tháng, vào ngày 3-4, trạm cùng với các cán bộ cơ quan, đã cử 1 cán bộ tham gia tập huấn hai ngày về lồng ghép giới và DCCS vào chương trình giảm nghèo tại Bắc Kạn.

5. Hoạt động cộng đồng

Ngày 19, trạm đã tổ chức cuộc tập huấn tại trạm cho 25 người dân trong khu. Tham gia cuộc tập huấn có cán bộ xã, thôn, lãnh đạo trung tâm, và nhiều người chăn nuôi trong thôn. Tham gia tạp huấn, các tham dự viên nóng lòng muốn được chia sẻ về kỹ thuật úm gà và chương trình vac-xin phòng bệnh cho gà và kế hoạch tập huấn đã điều chỉnh theo nguyện vọng của người tham dự. Cuối buổi, đã có 6 nông dân đăng ký tham gia nhóm sở thích về nuôi gà.

Cung cấp gà giống là một hoạt động cung cấp dịch vụ cho cộng đồng. Nhiều người dân các thôn trong xã Yên Lương và hai xã lân cận là Yên Lãng và Hương Cần biết tới các hoạt động của trạm và đã đến mua gà giống của Trạm. Ngay từ đầu tháng 6, đàn gà trong trạm đã hoàn tất chu trình vac xin các loại và trong tháng trạm đã bán được khoảng 200 con gà giống với giá 70.000đ/kg. Gà giống được tiêm phòng đủ vac xin giúp bà con trong thôn phòng dịch bệnh. Nhiều người nói là mua gà của trạm về để làm gà giống và họ mua cả mái và trống. Khi bán theo cân, người dân thường chỉ chọn những con nhỏ và trung bình trong đàn để được nhiều con, phù hợp với túi tiền, do vậy những gà nhanh lớn trong trạm vẫn được giữ lại. Hoạt động bán gà giống giúp quảng bá cho các hoạt động của trạm thực nghiệm. Qua việc mua giống, nhiều người dân biết đến trạm và thường xuyên giữ mối liên hệ để được hỗ trợ về kỹ thuật chăn nuôi.

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

Bài mới:  

Chị Hiệu nuôi gà theo hướng hàng hóa
23/07/2012 09:06' AM

Chị Hiệu nuôi gà theo hướng hàng hóa
23/07/2012 09:06' AM
Chị Hiệu, một phụ nữ nghèo dân tộc thiểu số ở xã Yên Lương chia sẻ câu chuyện về nuôi gà theo hướng hàng hóa. Chị là một trong ba gia đình nhận nuôi gà theo mô hình sản xuất gà sạch theo hướng thị trường do RDSC thúc đẩy. Thành viên CLB được giúp về tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, thú y, giống giun quế, giống chè đại, tư vấn miễn phí tại gia đình và qua điện thoại. CLB được giúp vốn xây dựng và duy trì tủ thuốc thú y. Ba hộ mô hình còn được mượn vốn để mua 50 con gà giống một ngày tuổi. Các chị trong CLB đã hình thành Quỹ để quay vòng vay vốn trong nội bộ. CLB như vậy được thành lập và duy trì ở thôn Bồ Xồ và Quất xã Yên Lương, Thanh Sơn, Phú Thọ.

Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương
03/03/2012 12:03' PM

Hoạt động tổ chức cộng đồng của dự án CASI 3 tại Yên Lương
03/03/2012 12:03' PM
Trong tháng 2, Dự án CASI 3 Yên Lương có những hoạt động về tổ chức cộng đồng ở cấp xã và thôn. Dự án đã tổ chức Ban Quản lý và cộng đồng đã hình thành hai CLB và lãnh đạo của CLB tại thôn Quất (phụ nữ Thổ và Mường) và Bồ Xồ (phụ nữ Dao). Các CLB đã đưa ra kế hoạch hoạt động chi tiết của dự án cho tháng 3/2012.

©2004 Bản quyền Trung tâm Dịch vụ Phát triển Nông thôn - RDSC
Số 2 nhà D, 45/39 Hào Nam, Đống Đa, Hà Nội,Việt Nam
Email: rdsc@netnam.vn - Phone: +84-4-3-512 1175 - Fax: +84-4-3-512 1175
Website được xây dựng trên Công nghệ ViePortal của Hanoi Software JSC